مقایسه خرید مستقیم دارایی با قرارداد اختیار خرید (درس دهم)

وقتی معامله‌گران برای اولین بار با معامله آپشن آشنا می‌شوند، معمولاً یک سوال مهم برایشان شکل می‌گیرد:

وقتی می‌توان خود دارایی را مستقیم خرید، چرا باید Call Option خرید؟

این سؤال بسیار مهم است، چون اگر تفاوت میان خرید مستقیم دارایی و خرید اختیار خرید را به‌درستی درک نکنید، بعدها درک مفاهیمی مثل مدیریت ریسک، اهرم، Theta یا استراتژی‌های آپشن دشوار خواهد شد.

در این درس قرار نیست وارد مباحث پیچیده شویم. هدف ما این است که بفهمیم:

• خرید Call Option چه تفاوتی با خرید مستقیم دارایی دارد
• چرا معامله‌گران حرفه‌ای از آپشن استفاده می‌کنند
• مزایا و محدودیت‌های هر روش چیست
• و چگونه ساختار ریسک در آپشن با معامله مستقیم تفاوت پیدا می‌کند

خرید مستقیم دارایی یعنی چه؟

در خرید مستقیم یا Spot Market، شما خود دارایی را خریداری می‌کنید و مالک واقعی آن می‌شوید. اگر بیت‌کوین، سهام، طلا یا دلار بخرید، مستقیماً مالک آن دارایی هستید و سود و زیان شما کاملاً به تغییر قیمت همان دارایی وابسته است.

برای مثال فرض کنید قیمت یک سهم 30 دلار است و شما 100 سهم خریداری می‌کنید. هزینه خرید شما برابر است با:

100 * 30 = 3000 USD

یعنی برای ورود به معامله باید 3000 دلار سرمایه پرداخت کنید.

اگر قیمت سهم رشد کند، سود می‌کنید و اگر قیمت سهم کاهش پیدا کند، وارد ضرر می‌شوید. در خرید مستقیم، محدودیتی برای میزان ضرر وجود ندارد؛ اگر قیمت دارایی به شدت سقوط کند، بخش بزرگی از سرمایه شما از بین می‌رود.

خرید Call Option چیست؟

خرید اختیار خرید یا Call Option به شما این حق را می‌دهد که دارایی را در یک قیمت مشخص، تا یک زمان مشخص خریداری کنید.

نکته مهم اینجاست که شما برای به دست آوردن این حق، مبلغی به نام Premium پرداخت می‌کنید. یعنی شما مالک واقعی دارایی نیستید، بلکه مالک حق خرید(حواله خرید) آن دارایی هستید.

برای مثال فرض کنید:

قیمت سهم = 30 دلار
قیمت اعمال = 30 دلار
پریمیوم = 3 دلار

در این حالت، به‌جای اینکه 3000 دلار برای خرید 100 سهم پرداخت کنید، فقط Premium را پرداخت می‌کنید:

100 * 3 = 300 USD

یعنی تنها با 300 دلار می‌توانید روی رشد قیمت همان سهم معامله کنید. با مثال قبلی که برای خرید مستقیم دارای بود مقایسه کنید، تفاوت را کامل متوجه می‌شوید.

ریسک محدود مهم‌ترین مزیت Call Option

یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های خرید Call Option این است که ریسک آن از ابتدا مشخص و محدود است. حداکثر چیزی که خریدار Call Option می‌تواند از دست بدهد، همان Premium پرداختی است.

در مثال قبل حداکثر زیان  300 دلار شد؛ حتی اگر قیمت سهم تا صفر سقوط کند، زیان شما بیشتر از 300 دلار نخواهد شد. اما در خرید مستقیم سهم، اگر قیمت سهم سقوط شدیدی داشته باشد، ممکن است بخش بزرگی از 3000 دلار سرمایه شما از بین برود. این تفاوت، یکی از پایه‌ای‌ترین مفاهیم در بازار آپشن است.

مقایسه سود و زیان خرید سهم و خرید Call Option

دو معامله‌گر را تصور کنید

معامله‌گر اول:
100 سهم را مستقیم خریداری کرده است.

معامله‌گر دوم:
به‌جای خرید سهم، Call Option همان سهم را خریده است.

اگر قیمت سهم رشد کند، هر دو سود می‌کنند، اما ساختار سود و زیان آن‌ها متفاوت است.

در خرید مستقیم سهم هر 1 دلار افزایش قیمت، 100 دلار سود میدهد و هر 1 دلار کاهش قیمت 100 دلار ضرر به دارنده تحمیل می‌کند.

اما در Call Option زیان محدود است، سرمایه اولیه کمتر است ولی ابتدا باید هزینه Premium جبران شود یعنی شما به نقطه سر به سر قرارداد اختیار خرید برسید.

نقطه‌ای که آپشن و خرید مستقیم عملکرد مشابه دارند

فرض کنید:

قیمت سهم = 30 دلار
پریمیوم = 3 دلار

در این حالت نقطه‌ای وجود دارد که سود و زیان خرید سهم و خرید Call Option تقریباً مشابه می‌شود. این نقطه برابر است با:

30 – 3 = 27 USD

یعنی اگر قیمت سهم پایین‌تر از 27 دلار باشد، داشتن Call Option بسیار بهتر از خرید مستقیم سهم خواهد بود؛ زیرا زیان شما محدود باقی می‌ماند. اما اگر قیمت سهم رشد شدیدی کند، خرید مستقیم سهم سود بیشتری خواهد داشت؛ چون خریدار آپشن ابتدا باید هزینه Premium را جبران کند.

چرا معامله‌گران حرفه‌ای از Call Option استفاده می‌کنند؟

زیرا آپشن به آن‌ها اجازه می‌دهد ریسک را محدود کنند، سرمایه کمتری درگیر کنند، روی حرکت قیمت معامله کنند و در عین حال از رشد بازار سود ببرند.

به همین دلیل بسیاری از معامله‌گران حرفه‌ای، به‌جای خرید مستقیم دارایی، از قراردادهای آپشن استفاده می‌کنند.

مزیت مهم دیگر: نیاز به سرمایه کمتر

در خرید مستقیم سهم، برای خرید 100 سهم 30 دلاری باید 3000 دلار پرداخت کنید. اما در Call Option فقط 300 دلار لازم دارید. یعنی با سرمایه‌ای بسیار کمتر، می‌توانید در رشد قیمت همان دارایی مشارکت داشته باشید.

این ویژگی باعث می‌شود سرمایه آزاد بیشتری داشته باشید، بتوانید چند موقعیت مختلف بگیرید و کنترل بهتری روی مدیریت سرمایه داشته باشید.

محدودیت مهم آپشن زمان است

تا اینجا همه‌چیز درباره Call Option جذاب به نظر می‌رسد، اما یک تفاوت بسیار مهم وجود دارد، آپشن محدودیت زمانی دارد.

هر قرارداد آپشن یک Expiry Date دارد. اگر تا زمان سررسید قیمت رشد نکند، قرارداد ممکن است کاملاً بی‌ارزش شود. در حالی که در خرید مستقیم سهم، شما می‌توانید دارایی را بدون محدودیت زمانی نگهداری کنید. به همین دلیل در آپشن فقط درست بودن جهت بازار کافی نیست؛ زمان حرکت قیمت نیز اهمیت بسیار زیادی دارد.

زمان چگونه به خریدار آپشن فشار وارد می‌کند؟

هر روزی که می‌گذرد، بخشی از ارزش زمانی قرارداد آپشن کاهش پیدا می‌کند. اگر قیمت دارایی حرکت نکند، ارزش قرارداد به‌مرور کمتر می‌شود. این مفهوم در بازار آپشن با نام Theta شناخته می‌شود که در درس‌های آینده به‌صورت کامل بررسی خواهیم کرد.

فروش Call Option یعنی چه؟

در بازار آپشن، همان‌طور که می‌توان قرارداد را خرید، می‌توان فروشنده قرارداد اختیار خرید شد، فروشنده Call Option در ازای دریافت Premium، متعهد می‌شود در صورت نیاز، دارایی را در Strike Price به خریدار بفروشد.

یعنی خریدار روی رشد قیمت شرط‌بندی می‌کند، فروشنده روی رشد نکردن قیمت شرط‌بندی می‌کند.

سود فروشنده Call Option

حداکثر سود فروشنده محدود است. فروشنده فقط همان Premium دریافتی را به دست می‌آورد.

برای مثال اگر فروشنده بابت فروش قرارداد 0.05 BTC دریافت کند، بیشترین سود ممکن او همان 0.05 BTC خواهد بود.

ریسک فروشنده آپشن

برخلاف خریدار، فروشنده ممکن است زیان بزرگی متحمل شود. به همین دلیل فروش آپشن برای معامله‌گران تازه‌کار می‌تواند بسیار خطرناک باشد.

در صرافی‌هایی مثل Deribit ساختار محاسبه سود و زیان کمی متفاوت است، چون خود بیت‌کوین به‌عنوان وثیقه استفاده می‌شود. اما همچنان فروشنده می‌تواند چندین برابر Premium دریافتی زیان کند.

پس اگر تازه کار هستید، فعلا سمت فروشنده شدن نروید تا در درس های آینده آموزش های بیشتری درباره فروشنده شدن در بازار آپشن ارائه میدیم.

مفهوم Margin در فروش آپشن

چون فروشنده ممکن است زیان بزرگی داشته باشد، صرافی از او می‌خواهد مبلغی به‌عنوان Margin یا وجه تضمین نگهداری کند. این Margin برای پوشش زیان‌های احتمالی استفاده می‌شود. خریدار آپشن نیازی به Margin اضافی ندارد، چون حداکثر زیان او همان Premium پرداختی است.

جمع‌بندی مقایسه خرید مستقیم یا خرید اختیار خرید

خرید مستقیم دارایی و خرید Call Option هر دو راهی برای مشارکت در رشد قیمت هستند، اما ساختار آن‌ها کاملاً متفاوت است.

در خرید مستقیم مالک واقعی دارایی هستید، سرمایه بیشتری نیاز دارید، ریسک کاهش قیمت می‌تواند بزرگ باشد اما محدودیت زمانی ندارید.

در خرید Call Option ریسک محدود به Premium است، سرمایه اولیه بسیار کمتر است، امکان کنترل ریسک وجود دارد اما قرارداد محدودیت زمانی دارد.

به همین دلیل آپشن به ابزاری مهم برای مدیریت ریسک، طراحی استراتژی و معامله حرفه‌ای تبدیل شده است.